Bài Đọc I: (Năm I) Xh 14, 5-18
"Các ngươi biết rằng Ta là
Chúa, khi Ta tỏ vinh quang cho Pharaon".
Trích sách Xuất Hành.
Trong những ngày ấy, người ta
báo tin cho vua Ai-cập hay: dân chúng đă trốn đi rồi; Pharaon và
quần thần của ông liền đổi ḷng đối với dân chúng và nói: "Sao chúng
ta lại để dân Israel ra đi, c̣n ai phục dịch chúng ta nữa?" Vua
chuẩn bị xe và đem toàn quân đi với ḿnh. Vua đem theo sáu trăm xe
hảo hạng và tất cả loại xe trong xứ Ai-cập, cùng các vị chỉ huy toàn
thể quân đội. Chúa để cho ḷng Pharaon, vua xứ Ai-cập, ra cứng cỏi,
ông đuổi theo con cái Israel, nhưng những người này ra đi cách hùng
dũng. Những người Ai-cập theo dấu chân họ và bắt gặp họ đóng trại
gần biển. Toàn thể kỵ binh, chiến xa và bộ binh của Pharaon trú ở
Phihahirô, đối diện với Beelsêphon.
Lúc Pharaon đến gần, con cái
Israel ngước mắt lên thấy quân Ai-cập đuổi theo ḿnh. Họ quá khiếp
sợ, kêu lên cùng Chúa, và nói cùng Môsê rằng: "Có lẽ ở Ai-cập không
đủ đất để chôn chúng tôi hay sao, mà ông đem chúng tôi lên chết
trong sa mạc này? Ông dẫn chúng tôi ra khỏi Ai-cập với mục đích ǵ?
Chẳng phải khi ở Ai-cập chúng tôi đă nói với ông lời này sao?, là:
"Ông hăy mặc chúng tôi làm nô lệ cho người Ai-cập, c̣n hơn là chết
trong sa mạc". Môsê liền nói với dân chúng rằng: "Xin anh em đừng
sợ, hăy vững ḷng, và anh em sẽ thấy Thiên Chúa hôm nay của chúng ta
thế nào? V́ chưng, những người Ai-cập mà hiện giờ anh em thấy đây,
anh em sẽ không bao giờ thấy họ nữa. Chúa sẽ chiến đấu cho anh em,
nên xin anh em khỏi lo chi".
Chúa phán cùng Môsê rằng: "Có
ǵ mà kêu đến Ta? Hăy bảo con cái Israel cứ lên đường. C̣n ngươi đưa
gậy lên và giơ tay trên biển, hăy phân rẽ biển ra, cho con cái
Israel đi vào giữa ḷng biển khô cạn. C̣n Ta, Ta sẽ làm cho ḷng
người Ai-cập ra chai đá, chúng sẽ rượt theo sau các ngươi. Bấy giờ
Ta sẽ tỏ vinh quang cho Pharaon, toàn thể quân lực, chiến xa và kỵ
binh của vua ấy biết. Người Ai-cập sẽ biết Ta là Chúa khi Ta tỏ vinh
quang cho Pharaon?, chiến xa và kỵ binh của vua ấy".
Đó là lời Chúa.
Đáp Ca: Xh
15, 1-2. 3-4. 5-6
Đáp: Chúng ta hăy ca
tụng Chúa, v́ Người uy linh cao cả (c. 1a).
Xướng: 1) Tôi sẽ ca tụng Chúa,
v́ Người uy linh cao cả. Người đă ném ngựa và người xuống biển khơi.
Chúa là sức mạnh và là khúc ca của tôi, chính Người đă cho tôi được
cứu thoát. Người là Thiên Chúa tôi, tôi sẽ tôn vinh Người; Người là
Chúa tổ phụ tôi, tôi sẽ hát ca mừng Chúa. - Đáp.
2) Chúa như là người chiến sĩ,
danh thánh Người thật toàn năng. Người đă ném xe cộ và đạo binh của
Pharaon xuống biển, và d́m xuống Biển Đỏ các tướng lănh của ông. -
Đáp.
3) Các vực thẳm đă chôn sống
họ, họ rơi xuống đáy biển như tảng đá to. Lạy Chúa, tay hữu Chúa
biểu dương sức mạnh, lạy Chúa, tay hữu Chúa đánh tan quân thù. -
Đáp.
Alleluia:
Ga 10, 27
Alleluia, alleluia! - Chúa
phán: "Con chiên Ta th́ nghe tiếng Ta; Ta biết chúng và chúng theo
Ta". - Alleluia.
Phúc Âm: Mt
12, 38-42
"Nữ hoàng phương nam sẽ
chỗi dậy lên án thế hệ này".
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo
Thánh Matthêu.
Khi ấy, có mấy luật sĩ và biệt
phái thưa cùng Chúa Giêsu rằng: "Lạy Thầy, chúng tôi muốn thấy Thầy
làm một dấu lạ". Người trả lời: "Thế hệ hung ác gian dâm đ̣i một dấu
lạ! Nhưng sẽ không cho dấu lạ nào, trừ dấu lạ tiên tri Giona. Cũng
như xưa tiên tri Giona ở trong bụng cá ba đêm ngày thế nào, th́ Con
Người cũng sẽ ở trong ḷng đất ba đêm ngày như vậy. Tới ngày phán
xét, dân thành Ninivê sẽ chỗi dậy cùng với thế hệ này và lên án nó,
v́ họ đă nghe lời tiên tri Giona mà sám hối tội lỗi, nhưng đây có
Đấng cao trọng hơn Giona. Đến ngày phán xét, nữ hoàng phương nam sẽ
chỗi dậy cùng với thế hệ này và lên án nó: v́ bà từ biên thuỳ trái
đất đă đến nghe lời khôn ngoan của vua Salomon, nhưng đây có Đấng
cao trọng hơn Salomon".
Đó là lời Chúa.

Suy Nghiệm
Lời Chúa
Theo thói
quen cũng là khuynh hướng chung của dân tộc Do Thái là dân
tộc được Thiên Chúa tuyển chọn cách riêng trong tất cả
mọi dân nước trên thế giới, th́ họ là một dân tộc thích điềm
thiêng dấu lạ, đến độ, có thể nói, điềm thiêng dấu lạ được coi
là nền tảng đức tin của họ, ở chỗ, phải có điềm thiêng dấu lạ
mới đáng tin.
Khuynh hướng và thói quen đ̣i điềm thiêng dấu lạ này nơi
dân Do Thái cũng dễ hiểu, bởi v́ trong suốt gịng lịch sử cứu độ
của họ, họ luôn được chứng kiến thấy những điềm thiêng dấu lạ
này, được chính Vị Thiên Chúa chân
thật duy nhất của họ tỏ ra để làm cho họ tin vào Ngài, nhất là
những lúc họ bị đô hộ hay đầy ải bởi
ngoại bang.
Đó là lư do chúng ta thấy Thánh
Kư Mathêu trong bài Phúc Âm cho Thứ Hai Tuần XVI Thường Niên có
sự kiện được ngài ghi nhận rằng: "Khi
ấy, có mấy luật sĩ và biệt phái thưa cùng Chúa Giêsu rằng: 'Lạy
Thầy, chúng tôi muốn thấy Thầy làm một dấu lạ'".
Thật ra, chính thành phần xin Chúa Giêsu xem thấy điềm thiêng dấu lạ
từ Người và bởi Người để chứng minh Người quả thực là Đấng Thiên Sai này đă từng thấy
Người làm phép lạ chữa lành hay trừ quỉ rồi, thế nhưng họ vẫn
chưa chịu, vẫn chưa công nhận Người, đến độ, họ c̣n phủ nhận
Người và xuyên tạc quyền phép vô địch của Người nữa, như có lần
thấy Người trừ quỉ xong họ liền cho rằng Người đă
dùng quyền của quỉ cả mà khu trừ
quỉ con (xem Mathêu 12:24).
Vậy th́ điềm thiêng
dấu lạ mà họ muốn thấy nơi Chúa Giêsu Kitô đây là ǵ và như thế
nào? Phải chăng là việc Người có thể "xuống khỏi thập giá
th́ chúng
ta tin" (Mathêu 27:42). Nhưng
Người lại không làm theo ư của họ, bởi v́ làm như thế th́ Người,
dù có thể, hoàn toàn không phải là Đấng
Thiên Sai của Thiên Chúa, đến để làm theo ư
Cha chứ không phải theo ư của Người (xem Gioan 6:38), mà chỉ là Đấng Thiên
Sai của họ và đối với họ, như một vị cứu tinh dân tộc
theo chính trị của họ như ḷng họ mong muốn mà thôi, chứ không
phải là cứu cả họ lẫn các dân tộc trên thế giới này khỏi tội lỗi và sự
chết đời đời.
Đó
là lư do trong bài Phúc Âm hôm nay, Chúa Giêsu chỉ hứa ban cho
họ một dấu lạ duy nhất, dấu lạ liên quan đến phần rỗi của chung
loài người, trong đó bao gồm cả dân do Thái, đó là "dấu
lạ tiên tri Giona", ám chỉ cuộc Vượt Qua của
Người: "cũng
như xưa tiên tri Giona ở trong bụng cá ba đêm ngày thế nào, th́
Con Người cũng sẽ ở trong ḷng đất ba đêm ngày như vậy", một cuộc Vượt Qua
bao gồm cả cuộc khổ nạn và tử giá vô cùng đau thương và nhục nhă
do chính họ gây ra cho Người, và cuộc phục sinh vinh hiển của
Người, chứng tỏ Người đă chiến thắng tội lỗi và sự chết của
chung con người mắc nguyên tội và của riêng thành phần đă nhúng
tay vào cuộc khổ giá của Người nói riêng.
Một khi công ơn cứu chuộc được hoàn tất bởi cuộc Vượt Qua của
Chúa Kitô th́ không c̣n một điềm thiêng dấu lạ nào vĩ đại hơn và
quan trọng hơn để cho con người tin mà được cứu độ: "ai tin
và chịu phép rửa th́ sẽ được cứu rỗi, c̣n ai không tin th́ bị
luận phạt" (Marco 16:16), đúng như những ǵ Chúa Giêsu
cũng đă khẳng định trong
bài Phúc Âm hôm nay:
"Tới
ngày phán xét, dân thành Ninivê sẽ chỗi dậy cùng với thế hệ này
và lên án nó, v́ họ đă nghe lời tiên tri Giona mà sám hối tội
lỗi, nhưng đây có Đấng cao trọng hơn Giona. Đến ngày phán xét,
nữ hoàng phương nam sẽ chỗi dậy cùng với thế hệ này và lên án
nó: v́ bà từ biên thùy trái
đất đă đến nghe lời khôn ngoan của vua Salomon, nhưng đây có
Đấng cao trọng hơn Salomon".
Theo tinh thần của Lời Chúa Giêsu phán trong bài Phúc Âm hôm nay
về điềm thiêng dấu lạ mà Người chỉ cho họ thấy và họ cũng chỉ có
thể thấy đó là dấu lạ Giona, dấu lạ báo trước cuộc Vượt Qua của
Chúa Kitô cho phần rỗi của chung nhân loại và của riêng dân Do
Thái. Và v́ thế, dấu lạ tối hậu đó là ḷng con người nhận biết
ḷng thương xót Chúa nơi công cuộc cứu độ của Người mà biết ăn
năn sám hối.
Trong Bài Đọc 1 hôm nay, qua miệng Tiên Tri Mica, sau khi nghe
Ngài đặt vấn đề chí lư với ḿnh rằng: "Hỡi dân Ta, Ta đă làm
ǵ cho ngươi? Hay là Ta đă làm khổ ngươi điều ǵ? Hăy trả lời
cho Ta biết. Chính Ta dẫn ngươi ra khỏi đất Ai-cập, đă giải
thoát ngươi khỏi nhà nô lệ, và sai Môsê, Aaron và Maria đi trước
mặt ngươi?", họ đă tỏ ra nhận biết Ngài như thế này:
"Tôi sẽ hiến dâng vật ǵ lên
Thiên Chúa cho xứng đáng? Hay là tôi sấp ḿnh trước Thiên Chúa
Tối Cao? Tôi sẽ dâng lên Người của lễ toàn thiêu và con bê một
tuổi chăng? Chúa có hài ḷng với hằng ngàn chiên đực, hoặc hằng
muôn vàn dê đực béo tốt chăng? Tôi sẽ dâng con đầu ḷng để đền
tội ác của tôi, và dâng con cái tôi để đền chính tội tôi chăng?
Người hỡi, Ta sẽ chỉ cho ngươi việc phải làm, và việc nào Chúa
đ̣i hỏi nơi ngươi: tức là ngươi hăy thực hiện công b́nh, quư mến
ḷng nhân lành, và khiêm tốn bước theo Thiên Chúa ngươi".
Bởi thế mà Bài Đáp Ca hôm nay mới có câu họa là "Ai đi đường ngay
thẳng, Ta chỉ cho thấy ơn Thiên Chúa cứu độ", một câu họa
trước những phán quyết của Thiên Chúa đối với tinh thần và hành
động tôn thờ của dân Ngài cần phải hợp với ư muốn tối hậu của
Ngài và cân xứng với Ngài, như sau:
1) "Hăy tập họp cho Ta các tín đồ đă kư lời giao ước của Ta
cùng hy sinh lễ". Và trời cao sẽ loan truyền sự công chính của
Ngài, v́ chính Đức Thiên Chúa, Ngài là thẩm phán.
2) Ta không khiển trách ngươi về chuyện dâng lễ vật, v́ lễ
toàn thiêu của ngươi đặt ở trước mặt Ta luôn. Ta không nhận từ
nhà ngươi một con ḅ con, cũng không nhận từ đoàn chiên ngươi
những con dê đực.
3) Tại sao ngươi ưa kể ra những điều huấn lệnh, và miệng
ngươi thường nói về minh ước của Ta? Ngươi là kẻ không ưa lời
giáo huấn, và ném bỏ lời Ta lại sau lưng.
4) Ngươi làm thế, mà Ta đành yên lặng? Ngươi đă tưởng rằng
Ta cũng giống như ngươi? Ta sẽ bắt lỗi, sẽ phơi bày trước mặt
ngươi tất cả. Ai hiến dâng lời khen ngợi, người đó trọng kính
Ta; ai đi đường ngay thẳng, Ta chỉ cho thấy ơn Thiên Chúa cứu
độ.